Kontynuacja cyklu artykułów autorstwa ESDS Tactical.

Zanim zaczniesz czytać artykuł radzę zapoznać się z poprzednimi częściami.

1.Podstawy prawne samoobrony ludzkim językiem cz. 1

2.Podstawy prawne samoobrony ludzkim językiem cz. 2

3.Podstawy prawne samoobrony ludzkim językiem cz. 3

4.Podstawy prawne samoobrony ludzkim językiem cz. 4

Skutki Samoobrony

Teraz kilka słów o odpowiedzialności prawnej za szkody wyrządzone napastnikowi
w sytuacji, gdy Twoje działanie zostanie uznane za eksces. Jak wcześniej wspominałem odpowiedzialność za skutki działania w ramach ekscesu powinny być traktowane ?lżej? niż w przypadku innych przestępstw (zwłaszcza umyślnych), co nie zmienia faktu, że konsekwencje takiego czynu są poważne.

Warto tu zwrócić uwagę na kilka zapisów ustawowych, zaczniemy od Art. 156, 157
oraz 217 k.k.

 Art. 156 k.k.

 § 1. Kto powoduje ciężki uszczerbek na zdrowiu w postaci:

 1) pozbawienia człowieka wzroku, słuchu, mowy, zdolności płodzenia,

2) innego ciężkiego kalectwa, ciężkiej choroby nieuleczalnej lub długotrwałej, choroby realnie zagrażającej życiu, trwałej choroby psychicznej, całkowitej albo znacznej niezdolności do pracy zawodzie lub trwałego, istotnego zeszpecenia lub zniekształcenia ciała,

Podlega karze pozbawienia wolności od roku do 10 lat.

§ 2. Jeżeli sprawca działa nieumyślnie, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

§ 3. Jeżeli następstwem czynu określonego w § 1 jest śmierć człowieka, sprawca podlega karze pozbawienia wolności od 2 lat do 12.

Art. 157 k.k.

 § 1. Kto powoduje naruszenie czynności ciała lub rozstrój zdrowia, inny niż określonyw art. 156 § 1 podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat.

§ 2. Kto powoduje naruszenie czynności narządu ciała lub rozstrój zdrowia trwający nie dłużej niż 7 dni podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.

§ 3. Jeżeli sprawca czynu określonego w § 1 lub § 2 działa nieumyślnie, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.

§ 4. Ściganie przestępstwa określonego w § 2 lub § 3, jeżeli naruszenie czynności narządu ciała lub rozstrój zdrowia nie trwał dłużej niż 7 dni, odbywa się z oskarżenia prywatnego, chyba że pokrzywdzonym jest osoba najbliższa zamieszkująca wspólnie ze sprawcą.

§ 5. Jeżeli pokrzywdzonym jest osoba najbliższa, ściganie przestępstwa określonego
w § 3 następuje na jej wniosek.

 Art. 217 k.k.

 § 1. Kto uderza człowieka lub w inny sposób narusza jego nietykalność cielesną podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.

§ 2. Jeżeli naruszenie nietykalności wywołało wyzywające zachowanie się pokrzywdzonego albo jeżeli pokrzywdzony odpowiedział naruszeniem nietykalności, sąd może odstąpić od wymierzenia kary.

§ 3. Ściganie odbywa się z oskarżenia prywatnego

Jak widać katalog kar jest różny w zależności od ciężaru winy. Przepisy powyższe znajdą zastosowanie w sytuacji, gdy Twoje działanie zostanie przez prokuraturę i Sąd określone, jako ?eksces?. Gwoli wyjaśnienia kilku istotnych pojęć z tych Art. 156 i 157

Mowa jest o trzech typach uszczerbku:

Ciężki (art. 156 k.k.), inny niż określony w art. 156 k.k. (art. 157 § 1 k.k.) tzw. średni, i powodujący naruszenie narządu ciała lub rozstrój zdrowia nieprzekraczający siedmiu dni (art. 157 § 2), tzw. lekki.

W przypadku art. 156 pojecie ?inne ciężkie kalectwo? oznacza nie tylko pełną utratę funkcji życiowych w danym organie ale także zniszczenie jednego z parzystych organów (wzroku w jednym oku, słyszenia w jednym uchu, utrata płuca, nerki, jądra itp.).

Choroba długotrwała to choroba trwająca co najmniej 6 m-cy, zaś choroba zagrażająca życiu to choroba która w każdej chwili może spowodować zgon i nie musi to być choroba długotrwała np. stwierdzenie uformowania się na skutek urazów będących skutkiem ekscesu krwiaka w mózgu którego nie można usunąć a który niczym u Hanki z M jak Miłość może pęknąć po staranowaniu samochodem przydrożnych kartonów. Istotny jest zapis Art. 157 § 2 zwłaszcza w kontekście art. 217 k.k.

Jak odróżnić te dwa przestępstwa. Otóż w art. 157 § 2 mowa jest o naruszeniu czynności narządu ciała lub rozstroju zdrowia. Pozostawienie na ciele nieznacznych śladów będących wynikiem np. uderzenia ?z liścia? a nie wywołującego skutków, o których mowa w § 2 (uraz lekki). Będzie to, zatem działanie zawierające się w Art. 217. W przypadku, gdy skutkiem np. uderzenia pięścią w oko jest jego obrzęk (każdy, kto walczył na ulicy pięściami wie, że o to nie trudno) naraża się na oskarżenie z tytułu art. 157 § 1 (uraz średni).

Interpretacja prokuratorsko ? sądowa będzie bardzo prosta ? oko jest narządem bardzo wrażliwym i podatnym na poważne urazy, zwłaszcza gdy osoba uderzona zacznie się uskarżać ja jakiekolwiek dolegliwości z tym związane. Stanowić to może podstawę do ustalenia, że atak taki mógł spowodować uszkodzenie narządu wzroku w związku, z czym zapis art. 157 § 1 znajduje tu zastosowanie. Gdyby np. skutkiem była jedynie tzw. ?pizda? pod okiem koloru fioletowego wtedy sprawca naraża się na oskarżenie z tytułu art. 157 § 1 (uraz średni). Nieźle co? Aż się odechciewa bronić.

Ponieważ ustawodawca zostawił sobie do wyboru katalog trzech kar (pozbawienie wolności, ograniczenia wolności i karze grzywny) należy pamiętać, że w sytuacji przekroczenia obrony koniecznej, osoba popełniająca czyn powinna być traktowana przez Sąd łagodniej niż osoby popełniające to przestępstwo umyślnie. Dodatkowo należy pamiętać o art. 58 k.k. ? zasadach orzekania kar, gdzie pierwszeństwo w stosowaniu mają kary nieizolacyjne oraz zasadę stosowania kary najmniejszej z wystarczających.

Jak łatwo zauważyć najmniejszy wymiar kary grozi w sytuacji stwierdzonej winy nieumyślnej, niemniej każda osoba, która ma na swoim kącie ?przeszkolenie? w zakresie walki wręcz czy samoobrony musi się liczyć z tym, że jej działanie zostanie potraktowane, jako ?umyślne?.

Może się zdarzyć, że Twoje działanie w sytuacji zagrożenia, forma odparcia napaści, jako całościowe zdarzenie może zostać potraktowane przez prokuraturę lub Sąd jako udział w bójce (art.158 i art.159 k.k.) lub pobiciu ? zdarza się że to przestępca stara się uczynić z siebie ofiarę i w ten sposób chce pogrążyć napadniętego, uczynić z niego napastnika lub uczestnika bójki. Porozmawiajmy o podstawowych pojęciach tych aktów.

Bójka w sensie prawnym jest to starcie fizyczne pomiędzy co najmniej trzema osobami,
z których każda jednocześnie atakuje i broni się. Bójka to zachowanie zawierające poważny ładunek przemocy stwarzający niebezpieczeństwo utraty życia człowieka lub wystąpienia ciężkiego lub średniego uszczerbku na zdrowiu. Za bójkę nie uważa się starcia dwóch osób. Z uwagi na dynamiczny charakter bójki może ona przekształcić się w pobicie.

Pobicie to zdarzenie, w którym udział biorą co najmniej trzy osoby, ale można rozróżnić stronę atakującą i broniącą się. Pobicie może przekształcić się w bójkę, ale pod warunkiem, że strony zaczną sobie wzajemnie udzielać ?razów? i nie będzie wyraźnego podziału na napastnika i ofiarę.

 Art. 158 k.k.

 § 1. Kto bierze udział w bójce lub pobiciu, w którym naraża się człowieka na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo nastąpienie skutku określonego w art. 156 § 1 lub w art. 157 § 1, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

§ 2 Jeżeli następstwem bójki lub pobicia jest ciężki uszczerbek na zdrowiu człowieka, sprawca podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.

§ 3. Jeżeli następstwem bójki lub pobicia jest śmierć człowieka, sprawca podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10.

Art. 159 k.k.

Kto, biorąc udział w bójce lub pobiciu człowieka, używa broni palnej, noża lub innego podobnie niebezpiecznego przedmiotu, podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.

W przypadku bójki i pobicia osoby ?zagrzewające? słownie uczestników zdarzenia do walki są traktowane jako współsprawcy. To, co odróżnia bójkę od pobicia to przede wszystkim to że w przypadku bójki działanie walczących obu stron są skoordynowane, występuje tu świadome współdziałanie walczących i swego rodzaju zgoda na wymianę ciosów, uderzeń, itp. między walczącymi stronami. Udział w bójce lub pobiciu nie oznacza konieczności zadania ciosu ręką czy kopnięcia. Wystarczające jest świadome skoordynowanie działań włączającego się do starcia z pozostałymi jego uczestnikami: popchnięcie, zagrodzenie drogi ucieczki itp.

W rozumieniu art. 159 niebezpiecznym narzędziem poza bronią palna i nożem, pałką, imitacją kija bejsbolowego będzie każde narzędzie, które zgodnie z jego fizycznymi cechami, konstrukcją mogą powodować skutki podobne do użycia broni palnej, noża lub pałki.

Będą to przedmioty tnące (siekiera, tasak, stłuczona butelka itp.) lub tępo krawędziaste i inne, które ze względu na swoje cechy mogą być niebezpieczne (łom, pałka, imitacja kija bejsbolowego oraz oryginalny kij bejsbolowy, łańcuch, drut kolczasty itp.) np. ze względu na masę i sposób ich wykonania.

Niebezpiecznym narzędziem nie będzie but (nawet ciężki, typu wojskowego), kij, gałąź, kufel, czy nierozbita butelka ? choć w tej kwestii przyznam że znalazłem dwa sprzeczne wyroki Sądów (pewnie jest ich więcej?). Użyciem narzędzia jest posłużenie się nim zgodnie z jego właściwościami nawet, jeśli jest ono nieskuteczne (chybiony cios łomem, chybiony strzał z broni palnej itp.), natomiast użyciem narzędzia nie jest jego demonstrowanie celem zastraszenia (uwaga w przypadku rozboju – art. 280 gdzie zastosowano pojecie ?posługuje się?).

Mam nadzieję, że powyższa pięcioczęściowa interpretacja pozwoli Ci lepiej zrozumieć zawiłości aspektów prawnych samoobrony. Sama samoobrona, jak widać, jest dużo bardziej skomplikowanym zjawiskiem niż ćwiczenie oswobadzania się z chwytów i obchwytów, do czego czasami są spłycane zajęcia z tzw. ?samoobrony? także w służbach.

Życzę powodzenia w treningach, rozwagi oraz? przyjemnego czytania artykułów na Kryzysowo.pl

ESDS Tactical

1.Szkolenienie pod patronatem kryzysowo.pl ?Urazówka dla służb mundurowych i ochroniarzy?

2.Don?t drive when you are sleepy..

3.Miejski survival ? kiedy w sklepach zabraknie chleba cz. 3 alternatywne źródła żywności

4.Bezpieczne osiedla bez kamer czyli security by design

5.Od wybitej szyby do wybitych zębów czyli ?broken windows theory?